آیا کاهش نرخ بهره امکان پذیر است؟

این روزها بحث داغ محافل اقتصادی کشور کاهش نرخ بهره است. ولی سوال این است که آیا نرخ بهره به کمک بخشنامه دولتی کاهش پیدا میکند؟ مانند هر سیاست کنترل قیمتی دیگر دستور بخشنامه ای نتیجه ای جز عدم تخصیص بهینه سرمایه ندارد.

واقع بینانه باید پذیرفت که بازار پولی کشور مانند هر بازار دیگری از قواعد عرضه و تقاضا برای تعیین نرخ سود تبعیت میکند. متاسفانه در ایران این بازار از رسمیت و قانون درستی برخوردار نیست. بخش بزرگی از این بازار بصورت غیررسمی وجود دارد. بعلت نقش اساسی ریسک اعتباری افراد در معاملات بازار پولی و عدم توانایی بازار غیر رسمی در مدیریت این ریسک نرخهای موجود در این بازار بسیار بالاست. ضمن اینکه کمبود اطلاعات در مورد ریسک اعتباری افراد باعث میشود که هزینه مبادلاتی در این بازار بسیار بالا رود که در نتیجه مانع از اختصاص بهینه سرمایه میشود.

در این وضعیت که بازار رسمی بطور کامل وجود ندارد بهترین راه برای کاهش نرخ بهره در اقتصاد توسعه بخش خصوصی در قالب بانکهای خصوصی است. خوشبختانه در چند سال گذشته امکان فعالیت بانکهای خصوصی بوجود آمده است. آزاد گذاشتن بانکها در تعیین نرخ بهره و آسان نمودن حضور و تشکیل بانکهای جدید یگانه راه پایین آوردن نرخ بهره واقعی در اقتصاد کشور است. سیاست فعلی دولت در کاهش دستوری نرخ تسهیلات بانکها باعث کاهش نرخ بهره واقعی اقتصاد کشور نخواهد شد.  بانک مرکزی میتواند از طریق تغییر نرخ سپرده قانونی نرخ بهره را در اقتصاد کنترل کند. موثر بودن این روش نیز به سهم فعالیت سیستم بانکی در کل بازار پول ارتباط دارد. کم بودن این سهم نیز باعث شده تا از روش از کارایی مطلوبی برخوردار نباشد. روش دیگر نیز مداخله دولت بازار اوراق قرضه است و چون اساسا این بازار در ایران وجود ندارد این ابزار کنترلی هم موجود نمیباشد.

پس نتیجه این بحث این است که اساسا دولت بدون داشتن بانکهای خصوصی آزاد ( آزاد در تعیین نرخ تسهیلات ) و بازار اوراق قرضه اصلا قدرت سیاستگزاری در بازار پولی را ندارد و عاجز از کاهش نرخ بهره است. صدور بخشنامه و دستور دادن به بانکها به کاهش نرخ بهره به چربتر شدن رانت موجود در وامهای اعطایی منجر خواهد شد. عجیب هم نخواهد بود که کسانی این که از این سفره رانتی بهره مند هستند تحت لوای شعار های فریبنده ای چون حمایت از تولیدکننده و امثالهم از سیاست کاهش صوری نرخ بهره حمایت کنند.

در پستهای بعدی سعی میکنم در مورد مقاومت بدنه سیستم بانکی (چه دولتی و چه خصوصی) و اهمیت بازار سرمایه در توسعه اقتصادی بنویسم

Advertisements

4 پاسخ to “آیا کاهش نرخ بهره امکان پذیر است؟”

  1. رضا Says:

    من فکر میکنم که اینها بحث هایی نیست که دولت ایران ندونه ! مسئله اینه که اونها اصلا به این فکر نمیکنن که تورم رو کنترل کنند. احمدی نژاد فقط به اون لحظه ای فکر میکنه که آخر دوره ریاست جمهوریش بگه من نرخ بهره بانکی رو تک رقمی کردم و … ! حالا اگه نرخ تورم ایران شد 45% هم مهم نیست . چون باز هم فرمول محاسبه نرخ تورم رو تغییر میدن تا جواب اوون هم بشه زیر 10 % ! مثله همین کاری که الان کردند که نرخ تورم بانک مرکزی 8-9 درصد کمتر از نرخ تورم کمیسیون اقتصادی مجلسه !

  2. Ali Says:

    Hello Pouyan jan
    I am not sure this idealistic view of the Iranian economy would cut any ice my friend. I am specifically concerned about similar scandals which even happened in the capitalist nation, i.e., USA.
    THere is no way tocontrol such scandals ifthere are no check and balances look at Enron fiasco!
    The recent real estate price hikes are the result of this privitization with no regulations.
    Perhaps there are other factors which control inflation in Iran:
    Demographic factors, subsidies

  3. محمد طاهري Says:

    پويان عزيز سلام. من از دنياي اقتصاد به روزنامه هم مهين نقل مكان كردم. به كمك شما هم نياز دارم. يادداشت و مقاله وازاين جور چيزها. مي شه براي حسن آغاز روزنامه دست به كارشويد؟

  4. آرزو Says:

    سلام به همه ی دوستای عزیزم که نظر دادن.من چیز زیادی در این مورد نمی دونم ولی تا اونجایی که خبر دارم نرخ بهره تو کاغذ و ورق همیشه داره کم میشه ولی علنا» کم که نمی شه داره زیادم میشه

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: