تحریم و راههای مقابله با آن

یکی از مباحث جالب بررسی اثر تحریمها و راههای مقابله با آن است. امروز شورای امنیت دور جدیدی از تحریمها را علیه ایران تصویب کرد. فکر نکنم این تحریمهای جدید اثر قابل ملاحظه ای داشته باشه چراکه ایران را از خرید هواپیمای جنگی و تانک و ناوهای جنگی محروم میکنه که بر دکترین دفاعی ایران که مبتنی بر دفاع نامتقارن است (یعنی با سلاحهای کلاسیک نمیشه با آمریکا طرف شد و باید رفت سراغ جنگهای نامنظم)  اثر زیادی نخواهد داشت. البته این تحریمها میتونه به کشورها این اختیار را بده که سراغ هر کشتی ایرانی برن و آن را بازرسی کنند که خب میتونه بر حمل و نقل مزاحمت ایجاد کنه ولی اثر زیانبار زیادی برای ایران دربر نخواهد داشت.

ولی تحریم آزاردهنده اصلی تحریم های آمریکاست که از سال ۱۹۹۶ در زمان بیل کلینتون اجرا شد. داستان هم اینطوری بود که آمدن گفتن آمریکایی ها در صنایع نفتی ایران سرمایه گذاری نکنند و این باعث شد که پای شرکتهای تفتی به ایران باز نشه. البته این تحریمها هم با سیاست BuyBack ایران عقیم ماند. داستان هم این بود که ایران اکتشاف و بهره برداری از میدان های نفتی را به شرکت خارجی واگذار میکرد و در عوض شرکت خارجی از فروش محصولات نفتی پولش را برمیداشت. با این کار میدان همچنان در تملک ایران باقی میماند ولی عوضش طرف خارجی سرمایه میاورد. آمریکا برای مقابله با این مساله سریعا دست به کار شد و قانون را اینطوری عوض کرد که شرکتهایی که بیش از ۲۰ ملیون دلار در صنایع نفتی ایران سرمایه گذاری کنند با یک سری تحریم مواجه میشوند. این تحریمها شامل چند مورد میشد که یکیش این بود که شرکتهای مزبور نمیتونن از موسسات مالی آمریکایی بیشتر از ۱۰ ملیون دلار وام بگیرن و نمیتونن از بیمه های واردات صادرات استفاده کنند. خلاصه این تحریمها کافی بود که خیلی از شرکتها را از سرمایه گذاری در ایران منصرف کنه. البته اجرای این تحریمها منوط به موافقت رییس جمهور آمریکا شده بود و اواخر دهه نود اروپاییها از آمریکا خواستن که شرکتهای آنها را تحریم نکنه و برای همین توتال فرانسه و گازپروم روسیه تونستند در توسعه میدان های نفتی حضور پیدا کنند. خلاصه این قانون ابزاری شده بود دست سکاندار سیاست خارجی آمریکا که بتونه تو سر هر کسی بزنه که در ایران سرمایه گذاری کنه. برای مثال آمریکا از اجرای خط نفتی دریای خزر به خلیج فارس جلوگیری کرد و خط باکو جیهان جایگزین آن شد علیرغم اینکه خط ایران اقتصادی تر بود. البته یک سری سرمایه گذاری مثل خط لوله گاز ایران ترکیه با پافشاری ترکیه انجام شد ولی خط گاز ایران پاکستان هند که لوله صلح معروف شده بود و میتونست در کاهش تنش بین هند و پاکستان اثر مثبتی داشته باشه با اعلام نارضایتی آمریکا سریعا توسط هندی ها به بایگانی سپرده شد.

ایران برای حفظ توان تولید خودش مجبور به سرمایه گذاری در میادین نفتی است. طبق گفته وزیر نفت در سال گذشته ایران به ۱۴۵ میلیارد دلار سرمایه گذاری در ده سال آینده نیاز دارد. از لحاظ فنی (نقل قول از کارشناسان فن) ایران محتاج فناوری شرکتهای خارجی برای توسعه میادین خشکی نمیباشد و صرفا برای بعضی میادین واقع در دریا محتاج تکنولوژی روز است. برای همین نگاه ایران به شرکتهای خارجی بیشتر برای تامین مالی سرمایه گذاری ها بوده نه صرفا نیازهای فنی. یکی از دلایل تمایل به سرمایه گذاری ارزی به این برمیگرده که نرخ بهره ریالی حداقل ۲۰ درصد است ولی نرخ بهره ارزی حدود ۴ درصد و سیاست تثبیت نرخ ارز در چند سال گذشته باعث این تلقی از نیاز به بازار سرمایه خارجی شده است. البته بخشی از سرمایه گذاری مزبور باید ارزی باشد که با انتشار اوراق قرضه ارزی امکان پذیر است و سرمایه گذاری مشترک با خارجی ها تنها را راه حل نیست. ضمن اینکه با انتشار اوراق قرضه ریالی هم میتوان به جمع آوری سرمایه ریالی مردم پرداخت.

خلاصه همانطور که میبینید سیاست تثبیت ارز و توسعه نیافتگی بازار سرمایه موجب شده است که نیاز ایران به حضور شرکتهای نفتی بیشتر احساس شده و آمریکا هم با سواستفاده از این موضوع از حضور شرکتهای نفتی جلوگیری کرده و اهرم فشاری برایران پیدا کرده است. اصلاح سیاست ارزی و ایجاد ابزار های مالی ساده ارزی و ریالی میتونه ایران را مستقل تر کنه و اثرات تحریم های خارجی را کم کنه.

Advertisements

4 پاسخ to “تحریم و راههای مقابله با آن”

  1. علی Says:

    سید دارند خاکریز به خاکریز جلو می آن

  2. ابوذر Says:

    حرفت رو کاملن در خصوص تثبیت نرخ ارز و دیدگاه جدید قبول دارم اما جذب FDI در اوایل دهه 80 گفتمان غالب بود و کاملن به تفکر غالب در سرمایه گذاری تبدیل شده بود که کاملن درست بود اما بعید می دونم که دولت جدید چندان با این تفکر موافق باشه و دلیلش هم افزایش قیمت نفته که اعتماد به نفس کاذبی در این زمینه به دولت داده.
    اما در خصوص توان فنی، به هیچوجه توان داخلی با توان شرکت های خارجی حتا در حد پتروناس و هیوندا هم قابل مقایسه نیست چه برسه به شل و توتال.
    ما توان کشف و استخراج رو داریم اما به چه هزینه ای؟ (حتا در خشکی) در حالیکه شرکت های خارجی میتونن استخراج رو از مخازن تا 65% (طبق اخرین اطلاعات من) ظرفیت اون بالا ببرن توان فنی ما بهره برداری حداکثر تا 30% ظرفیت مخازنه و این به زبان ساده یعنی نفله کردن چاه و به قول کارشناسای نفت کشتن منبع.
    چیزی که در FDI به نظر من مهم تر از تامین مالیه، اوردن تکنولوژی و انتقال دانشه که تقریبن از هیچ روش تامین مالی دیگه امکان پذیر نیست(و شاید من دانشم کمه و بلد نیستم) و از خرید تکنولوژی هم بسیار ارزونتره.

  3. تحریمها « خاکریز اقتصاد Says:

    […] جدید شاخص بورس تهران افزایش پیدا کرده. همانطور که قبلا اشاره کردم این تحریمها اثر چندانی بر اقتصاد ایران نداره ولی وضع […]

  4. بازار ارز (یک) « خاکریز اقتصاد Says:

    […] را داره که تو سر هر کی خواست بزنه. مثل تحریمهای سابق که اینجا اشاره کرده ام. مثلا ژاپنی ها میتونن برن به اوباما بگن […]

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: