یارانه ها

در کشورهای جهان سوم از آنجاییکه درآمدها شفاف نیست و امکان کسب درآمد مالیاتی از طریق مالیات بر درآمد براحتی امکان پذیر نیست از مالیات بر کالاها بیشتر استفاده میشود. بدین ترتیب کسانی که بیشتر کالا میخرند مالیات بیشتری خواهند پرداخت. در کشور ما درست عکس این سیاست اعمال شده. یعنی یارانه به کالاهای اصلی همچون بنزین و آب و غیره پرداخت شده و کسانی که بیشتر مصرف کرده اند از این خوان بیشتر منتفع شده اند. دهه ها است که این بیعدالتی وجود داشته است. نمودار روبرو نشان دهنده درصد برخورداری دهک های مختلف جامعه است از یارانه بنزین. اطلاعات مال سال ۱۳۷۵ است یعنی ۱۴ سال پیش. برای اطلاعات بیشتر در مورد یارانه بنزین میتونید این مقاله را که فصلی از کتاب اقتصاد ایران است مشاهده کنید. البته مقاله متعلق به ۱۲ سال پیش است و داده ها قدیمی است ولی نتایج مقاله همچنان پابرجاست. نمیدونم کسی کار مشابه با داده های جدید انجام داده یا خیر.

همانطور که مشاهده میکنید سیاست یارانه دهه هاست در عین بیعدالتی منابع کشور را بیشتر روانه جیب پولداران شهری نموده است.

بخشی از تداوم این سیاست به این خاطر بود که درک درستی در جامعه نسبت به این بیعدالتی وجود نداشت و بعد از فهمیدن آن, راهکارهای اصلاح یارانه ها گرفتار ترس از عواقب تورمی شد. ناگفته نماند که اجرای این اصلاحات گرفتار سیاسی کاری های بین دولت و مجلس وقت شد هرچنداز نگاه دولت به طبقه حامی آن هم نباید گذشت. اصلاح یارانه ها عملا فشار بیشتری به شهرنشینان وارد میکند و در عوض روستاییان فقیر از پرداخت نقدی جایگزین یارانه ها منتفع میشوند. من سالهای زیادی است از جامعه ایران دور بوده ام و تخصصم هم سیاست نیست ولی فکرمیکنم اصلاح یارانه ها مورد غفلت اصلاح طلبان قرار گرفت ( هرچند در مقطع مجلس ششم هم دولت را داشتند و هم مجلس را) و سرخوردگی مردم از اوضاع اقتصادی به احمدی نژاد کمک بزرگی کرد تا با شعارهایی که مبتنی بر بازتوزیع ثروت نفت بود رای زیادی را (بخصوص اقشار کم درآمد) در انتخابات سال ۱۳۸۴ کسب کند. هم اکنون با تمام کاستی های موجود در اجرای این سیاست فکر میکنم پشتوانه مردمی دولت فعلی در میان مردم کم درآمد قوی تر خواهد شد (دلیلی که فکر میکنم احمدی نژاد را به اجرای این سیاست ترغیب کرده). اصلاح طلبان اگر این سیاست را در سالهای آخر خاتمی اجرا کرده بودند انتخابات سال ۱۳۸۴ را براحتی  واگذار نمیکردند.

Advertisements

6 پاسخ to “یارانه ها”

  1. مرتضی Says:

    نوشته ای «…اصلاح طلبان اگر این سیاست را در سالهای آخر خاتمی اجرا کرده بودند….» . همه به یاد داریم که اواخر دولت خاتمی مجلس هفتم طرح تثبیت قیمت ها را در مقابله با حذف تدریجی یارانه ها مطرح کرد . اصلاح طلبان برنامع ریزی کرده بودند یارانه ها به تدریج حذف شود به نحوی که تا سال 1390 این موضوع حل می شد . واقعیت این است که ناموفق بودن اصلاح طلبان و انتقال قدرت به احمدی نژاد فراتر از این دو کلمه نوشته شماست . هشت سال دولت خاتمی هزار اتفاق افتاد . بحران هایی که پیش آمد موثر تر بود . شاید اصلاح طلبان اشتباهاتی داشتند ولی مدیریت طرف مقابل فراتر از اشتباهات آنها اثرگذار بود . بحث خیلی ریشه ای تر از این حرفهاست .

  2. رامین Says:

    البته که همان‌طور که مرتضی گفت، اصلاح‌طلبان در پی اجرای این طرح بودند و برخی نمایندگان اصولگرا (که شاخص‌ترینشان توکلی و حداد عادل بودند) مخالفت کردند و تثبیت را اجرا نمودند. (از قضا به موضع این صحبت شما من اخیرا اشاره‌ای کردم:
    http://www.negahazbala.ir/2010/12/blog-post_25.html)

    دوما برای بدست آوردن آماری به‌روز‌تر از سهم دهک‌ها از یارانه‌ی انرژی، بد نیست به یکی از همان مستندات مرکز پژوهش‌های مجلس که در دفاع از طرح تثبیت منتشر شد نگاه بیندازید. نوشته شده متوسط هزینه انرژی خانوارهای شهری کشور، حدود یک میلیون تومان که سهم دهک دهم (که ثروتمندترین تعریف شده) 170 هزار و دهک اول 37 هزار تومان است. با توجه به اینکه سهم بنزین از هزینه‌های انرژی هم برای دهک 10 حدود 33 درصد و برای دهک اول 4 درصد است، و نسبت یارانه بنزین ثابت بوده (یعنی تصاعدی یا سقفی نبوده و کل بنزین کشور یارانه مشخصی داشته) می‌توان تا حدودی به عمق ماجرا پی برد.

    جالب آنکه گزارش مذکور تحت عنوان «مبانی علمی و مستندات» آمده است و از تثبیت دفاع کرده است. این هم لینک دانلود کتاب:
    http://majlis.ir/book/pdf/mahartavarom.pdf

    • pmashayekh Says:

      قبول دارم توکلی و نادران با سیاست تثبیت قیمتها ضربه زدند و مملکت چوب اشتباهاتشان را خورد. ولی اصلاح طلبها هم خصوصا چپهایشان مخالف اصلاح یارانه ها بودند. بهزاد نبوی سال ۱۳۷۷ مخالف اصلی اصلاح یارانه بود. ضمن اینکه در مقطعی که مجلس ششم سر کار بود فرصت انجام این اصلاحات را داشتند که آن را از دست دادند.

  3. محمد Says:

    سلام
    بنظر من حداقل در مورد ايران نميشه به اين راحتي نظر داد . در ايران مساله خطي و يا به قول معروف اين مساوي آن صدق نمي كند. قبلا هم گفتم اينكه فقط يارانه بنزين بنفع دارندگان خودرو هاست حرف دقيقي نيست.
    اما كاملا موافقم كه اين طرح دهك هاي پايين جامعه را فدايي اين دولت خواهد كرد.فاصله طبقاتي ايجاد شده در كشور آنقدر هست كه يك طبقه متوسط در شهرستان كوچك با 40 هزار تومان ذوق زده مي شود در حالي كه طبقه متوسط شهرهاي بزرگ با 40 هزار تومان دردي از درد هايش دوا نمي شود.من تاحالا بهترين تحليل را در اين خصوص تحليل چند ماه قبل دكتر نيلي ميدانم.
    ضمنا آقاي دكتر ميتونيد از تجربه كشور هاي ديگه در پرداخت نقدي سوبسيد ما را مطلع كنيد؟
    ممنون از اينكه بروز رساني مي كنيد.

  4. گزاره‌ها » لینک‌های هفته (20) Says:

    […] یارانه ها و یارانه بنزین خودرو بیشتر از یارانه نقدی آدم! و یارانه و رسانه ها و انتظارات از اصلاح یارانه ها (پویان مشایخ) […]

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: