نرخ ارز

حوصله نوشتن ندارم و خستم. راستش نمیدونم چی بنویسم و ازکجا بنویسم. برای وزیر راه توضیح بدم که قیمت صفر یعنی چی یا برای رییس چندین دهساله اتاق ایران بنویسم این مزخرفات چیه در مورد نرخ ارز میگی. ببینید خاموشی چی گفته:

بنده الان هم معتقدم قيمت ارز نبايد غيرواقعي بالا برود. ما بايد قيمت ارز را کاهش دهيم.من با آزادسازي قيمت ارز مخالف نيستم. من آزادسازي قيمت ارز به مفهوم آزادسازي رو به پايين را قبول دارم نه رو به بالا.بايد دولت به سمت اين سياست برگردد که قيمت ارز کاهش پيدا کند و براي صادرات نيز اين سياست را اعمال کنند.

آقا آزادسازی رو به پایین را فقط قبول داره! قیمت ارز هم میگه کم بشه و قالی صادراتی ایران هم بشه قیمتش دو برابر در بازار جهانی تا ایشون که عمری کارش واردات از انگلیس بوده قیمت جنسهای وارداتیش در ایران نصف بشه.

البته بیان خرعبلات از این قبیل هم مختص داخل ایران نیست. ببینید سیامک شجاعی در مصاحبه با صدای آمریکا چی گفته:

وقتی درآمد نفت از 40 میلیارد دلار به 80 میلیارد دلار رسید، چرا قیمت دلار 500 تومان نشد؟بزرگ‌ترین یارانه‌ای که دولت احمدی‌نژاد پرداخت کرده، به دولت چین بوده است: انواع و اقسام کالاهای بنجل را با دلار 1000 تومان وارد کشور کرده تا کارخانه‌های چینی به تولیدشان ادامه بدهند و کارخانه‌های داخلی ورشکست شوند!

یعنی اگر دلار بشه 500 تومان دیگه سوبسیدی به چینی ها نمیدیم.  و کارخانه های داخلی ورشکست نمیشن!

بدون شرح

وزير مسكن: تلاش مي‌كنيم قيمت زمين به صفر برسد http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1429030&Lang=P

سایت الف

سایت الف گفتگویی کرده با فردی بنام بیژن عبدی که خودش را کارشناس اقتصادی میدونه. باید این حرفها را ثبت کرد تا یه روزی آیندگان ببینید تو این مملکت چه آدمهایی نظرات اقتصادی ارایه میکردن.  این بابا هنوز نفهمیده دهک یعنی چه بعد در مورد یارانه ها نظر داده. ببینید چه جوکی گفته:

اما ظاهرا اشتباه اين دوستان اين است كه هر دهك را برابر ده درصد جمعيت كشور گرفته‎اند. در صورتي كه اين اصلاح صحيح نيست

بعد  اومده حجم یارانه را با درآمد نفتی تخمین بزنه و یادش رفته که تو باک ماشین بنزینی که از پالایشگاه دراومده میریزن نه نفت خامی که از چاه کشیدن بیرون. بعدش هم  اومده بیسوادی خودش را گذاشته به حساب اینکه کینزینه یا نهادگراست و ضد اقتصاد نیوکلاسیک.

موقعیت ادامه تحصیل در فاینانس و اقتصاد

اگر دنبال گرفتن پذیرش از یک دانشکده بیزنس خوب هستین دانشگاه کارولینای جنوبی را از دست ندید. خانوم دکتر لادن مسعودیه یکی از فارغ التحصیلان برجسته موسسه که الان استاد دانشگاه کارولینای جنوبی هستند از من خواستند که این پست را بنویسم. ایشان با مسولان دانشگاه صحبت کرده اند و آنها را متقاعد کرده اند که دانشجویان خوب ایرانی میتوانند عملکرد خوبی در آنجا داشته باشند. خلاصه لابی کرده اند که دانشگده بیزنسس و اقتصاد چند تا ایرانی امسال بگیرند. اگر اپلای کردین حتما با خانوم دکتر مسعودیه تماس بگیرین. ایمیل ایشان اینه: ladan@moore.sc.edu

اوراق رهنی

اوراق مشارکت رهنی به همت آقای موسویان آماده ارایه به بازار شده. آقای موسویان در مصاحبه اشاره کرده اند که منتظر قیمت گذاری این اوراق توسط بانک مرکزی هستند تا به بازار ارایه بشه. اما چند نکته:

1) من هنوز متوجه نمیشم چرا برای قیمت گذاری به بازار اعتقادی ندارند. فرض کنید وام مسکن یک قرض ساده است که سال دیگه بازپرداخت میشه به مبلغ یک ملیون تومان. اگر این قرض در بازار معامله میشد قیمت میخورد هفتصد و پنجاه هزار تومان. یعنی سی و سه درصد سود. حالا فرض کنید بانک مرکزی قیمت بگذارد نهصد هزار تومان یعنی یازده درصد سود. خوب نتیجه معلومه. اوراق رو دست فروشنده باد میکنه. برعکس اگر قیمت بذاره پانصد هزارتومان میشه صددرصد سود. انوقت مردم در بانکهای فروشنده را از جا میکنن. نکته ای که من متوجه نمیشم اینه که این تجربه را در اوراق مشارکت داشتیم و گرفتاری هاش رو دیدیم باز هم تکرار میشه. شاید با اسنتاد فقه کسی ادعا کنه قیمتی که بازار تعیین میکنه رباست ولی بانک مرکزی تعیین کنه ربا نیست برام جالبه بدونم استدلالشون چیه.

2) آقای موسویان اشاره کرده اند که پشتوانه این اوراق وامهای مسکن است و بهمین دلیل پشتوانه خوبی دارند. این استدلال قبول ولی مگر در انتشار اوراق مشارکت اصل پول را بانک مرکزی تضمین نکرد؟ یعنی ریسک اعتباری مساله ای نبوده که حالا این اوراق رهنی تسهیلات جدیدی به مردم ارایه کنه.

3) تمام گرفتاری های بازار پول و سرمایه در این به این برمیگرده که این بازار را برسمیت نشناختیم. به صحبتهای رییس کمیسیون اقتصادی مجلس توجه کنید. ایشان معتقد هستند که انتشار اوراق قرضه برای کنترل تورم مفید است. نکته اینه که اوراق قرضه در ایران نداریم چون به بازاری که این اوراق را قیمت گذاری کنه اعتقاد نداریم. بی اعتقادی به این بازار باعث میشه که این اوراق رهنی هم به سرنوشت اوراق مشارکت منجر بشه.

پویا جبل عاملی سرمقاله ای نوشته در روزنامه دوشنبه دنیای اقتصاد مبنی بر اینکه سیاستمداران به حرف اقتصاددانان گوش نمیدهند. برخلاف ادعا ایشان به نظر من مشکل اصلی اینه که در ایران جامعه اقتصاددانان قوی نداریم. شما کافیه سری به روزنامه های ایران در چند سال گذشته بزنید تا ببینید که چقدر حرفهای نامربوط توسط اقتصادخوانده های ایران زده شده است. خودم به چندتاشون در ایران وبلاگ اشاره کرده ام. بی تعارف باید اذعان کنیم که جامعه اقتصادخوانده های ایران ضعیف و ناکارامد بوده اند و نتونستن اعتماد عمومی را کسب کنند تا جاییکه خیلی ها در ایران معتقدند که اقتصادخوانده ها نظراتشون مختلفه! و این طبع این رشته است!

برای مثال به یک فارغ التحصیل دکترا دانشگاه شهید بهشتی یعنی آقای صمصامی نگاه کنید. داستان نرخ ارز و گرفتاری های آن بخوبی و به زبان ساده توسط خبرنگار با سابقه روزنامه سرمایه اقای محسن شمشیری بیان شده. بعد آقای صمصامی با اتکا به تز دکترایشان ادعا میکنند که نرخ ارز باید ۴۰۰ تومان باشه و تولید ضربه میخوره اگر ارز ارزون نشه!

مصاحبه دکتر مشایخی را اینجا بخونید.  زحمات چندین ساله ایشان و همکارانشان باعث شده دانشجویان خوبی وارد رشته اقتصاد و مدیریت شوند. همانطور که اشاره کرده اند امسال دانشگاههای برجسته ای مثل شیکاگو و نورث وسترن دانشجویان ایرانی را پذیرفته اند. ده سال پیش رفتن به این دانشگاهها برای دانشجویان ایرانی یک آرزوی محال بود. با این حساب درآینده شاهد نسلی از اقتصادخوانده های خوب و زبده خواهیم بود که کمک خواهند کرد تا جامعه اقتصاددانان قوی داشته باشیم.

لابی چغندر در آمریکا

این روزها قیمت شکر بدجوری بالا رفته و رسیده به رکوردهای تاریخی خودش. نمودار روبرو قیمت هر پوند شکر را نشون میده.

علتش هم اینه که برزیل که بزرگترین تولید کننده نیشکر هست از مدتها پیش رفته سراغ سوختهای گیاهی و امسال نصف محصول نیشکرش به تهیه این سوختها اختصاص پیدا کرده. ضمن اینکه بارش باران بی موقع باعث گرفتاری در برداشت نیشکر شده. از آن طرف هند هم که همیشه صادر کننده شکر بوده با خشکسالی مواجه شده و تبدیل شده به وارد کننده شکر. خلاصه قیمت شکر بدجوری بالا رفته که احتمالا آثارش را در قیمت شیرینی و زولبیا بامیه میبینید.

این داستان افزایش قیمت شکر تبعاتی هم در آمریکا داشته. ایالت مینه سوتا از مراکز کشت چغندر قند تو آمریکاست واز قدیمترها تولید کننده های این ایالت لابی کردند و یک سقف برای واردات شکربدون تعرفه وضع کرده اند و واردات را به 1.4 میلیون تن در سال محدود کرده اند. حالا که قیمت شکر بالا رفته شرکتهای شکلات سازی و نوشابه دارن سخت لابی میکنند که بتونن این سقف را بردارند ولی خوردن به لابی چغندر تو آمریکا. هر سنتی که از قیمت شکر کم بشه حدود 160 ملیون دلار از درآمد چغندرکارها کاسته میشه. میبینید که چغندرکارها چه انگیزه زیادی دارند تا پول خرج کنند و لابی کنند تا سقف واردات تکون نخوره مخصوصا این روزها که از این افزایش قیمت اوضاع روبراهی دارند. شرکتهای شکلات سازی و نوشابه هم رفتن سراغ اوباما که اگر این سقف را برندارین قیمت شکلات میره بالا و مردم اگر کمتر شکلات بخورن مجبوریم یک سری کارگاهها را تعطیل کنیم و کارگرها را هم اخراج کنیم. خلاصه توی این بحران اقتصادی هر گزارشی که میره کاخ سفید اگر یه کم روضه بیکاری هم توش خونده بشه احتمال همراهی کاخ سفید را بیشتر میکنه. از آن طرف نماینده دموکرات مینه سوتا که رییس کمیته کشاورزی هم هست جلوی خواسته شرکتها مقاومت میکنه و استدلال میکنه هزینه شکر یک درصد هزینه این کارخانه ها هم نیست و اگر سقف را تکون بدین این شرکتها قیمت شکلات را کمتر از الان نمیکنن و کشاورزان متضرر میشن. خلاصه حالا باید دید پیروز این جنگ شکر بین لابی چغندر و لابی شکلات چه کسی خواهد بود.

افزایش ارزش پول = افزایش بیکاری

بیماری هلندی و ورشکستگی بسیاری از صنایع داخلی بخاطر افزایش ارزش پول کشور اتفاق افتاده. افزایش ارزش پول چند سال گذشته هم بدلیل شوک درآمدهای نفتی بوده. تقویت ارزش پول به معنای بهتر شدن وضع اقتصادی نیست. متاسفانه این برداشت اشتباه در همه جریان های سیاسی کشور موجوده. در پست قبلی هم به مقاله ای در روزنامه نزدیک به اصلاح طلبان اشاره کردم که همین اشتباه را کرده بود. زمان آقای خاتمی هم که درآمد نفت کمی بالا رفت بعضی از اطرافیان ایشان هم پیشنهاد دادن ارزش پول ملی بالا بره. نتیجش هم افزایش واردات و ورشکستگی صنایع داخلی میبود. خوشبختانه آن زمان این اتفاق نیوفتاد. امروز این خبر را در اخبار مربوط به تحلیف خواندم:

محمود احمدی نژاد اصلاح نظام بانکی و مالی کشور و افزایش ارزش پول کشور را بخشی دیگر از برنامه های خود قلمداد کرد

چین چند ساله داره ارزش پول ملی خودش را پایین نگاه میداره تا اجناسش در خارج از کشور ارزونتر بشه که سرهمین موضوع هم با آمریکا بحث و جدل داره. حالا توی این شرایط اگر پول ملی را تقویت کنیم ( یا نذاریم کمی تضعیف بشه) داستان پر شدن بازار از کالاهای چینی ادامه پیدا میکنه بعد هم ورشکستگی ها و افزایش بیکاری .

کج فهمی از اقتصاد بین الملل

یک نفر با عنوان کارشناس اقتصادی مقاله ای در روزنامه اقتصادی کشور نوشته با عنوان :جنس چینی آفت مهلک ایرانی. پول هنگفت نفتی را آوردیم تو مملکت و تونستیم باهاش ریال را قوی نگه داریم و در نتیجه اجناس خارجی ارزون شدن نسبت به تولیدات داخلی و نتیجش هم ورشکستگی صنایع داخلیه. داستان بیماری هلندی که در موردش نوشتیم و نوشتند بعد این کارشناس اقتصادی میاد این قصه ها را بخورد مردم میده:

اگر مردم از اجناس چینی حمایت نمی کردند آیا هم اکنون به جای یکی از بزرگ ترین واردکنندگان تمامی کالاها سهمی در صادرات جهان نداشتیم یا حداقل بودجه عظیمی که برای واردات از کشور خارج می شود را در داخل مصرف نمی کردیم، آیا جوان ایرانی به جای بیکاری یا روی آوردن به شغل های کاذب هم اکنون در امر تولید فعال نبود، آیا هم اکنون تولیدکننده داخلی مشغول کار نبود، آیا سرمایه ها به جای رفتن به دوبی و قطر در همین جا نمی ماند، آیا رفاه نسبی در جامعه بالاتر نمی رفت، آیا این خود یک مبارزه مدنی نبود.

نخیر مبارزه مدنی اینه که به مردم بگیم پرت و پلاهای شما ربطی به اقتصاد نداره. آقای کارشناس هم بعد از این تحلیل آبگوشتی به همه ۷۰ میلیون ایرانی دستور میدهند که چگونه عمل کنند:

هم اکنون وظیفه هر ایرانی است با تحریم کالاهای چینی که چرخ اقتصادی کشور را زمین گیر کرده، کمک کند تا کشور را از این بحران نجات دهد و ورای مسائل سیاسی به هموطن خویش یاری رساند تا به جایگاه واقعی خودش در جامعه بازگردد.

آمار و احتمال ۱۰۱

بخشی از مصاحبه وزیر راه (آقای بهبهانی):

وی با مقایسه سوانح هوایی ایران در سال 1388 با 4 کشور از 4 نقطه مختلف جهان در این مدت، گفت: «کشورمان در سال 88 دو سانحه اخیر را داشت؛ در این مدت فرانسه دو سانحه، یمن یک سانحه، اندونزی چهار سانحه و آمریکا 9 سانحه هوایی داشتند.»
وی خاطرنشان کرد: «بار دیگر تکرار می کنم این اقدامات در حالی است که سیستم ایمنی حمل ونقل هوایی ایران از ایمن ترین سیستم ها در جهان است.»

برای اثبات آماری گزاره فوق الذکر باید بد نیست آقای وزیر که استاد علم و صنعت هم هستند از نسبت یا احتمال سانحه استفاده کنند.  ایران روزی ۳۵۰ پرواز داخلی دارد آمریکا ۳۳ هزارتا یعنی چیزی حدود صد برابر. با احتساب ۹ سانحه در آمریکا و ۲ تا در ایران احتمال سانحه در ایران ۲۲ برابر آمریکاست. تعداد پروازهای اروپا هم جمعا به اندازه آمریکاست.